ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ

Β. ΦΙΟΡΑΒΑΝΤΕΣ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ*

 - Μεταγλώσσα¹, Νοηματική τέχνη (Art Conceptuel ή Conceptual art)

- H μεταγλώσσα είναι ίδιον, χαρακτηριστικόν της Νοηματικής τέχνης. Και αντίστροφα:  δεν υπάρχει Νοηματική τέχνη χωρίς μεταγλώσσα.

    Η  μεταγλώσσα είναι δομικά, θεμελιακά αποσπασματική, και κατά τούτο  και αντισυμβατική, και συνδέεται στενά ή  ακόμη αποτελεί τη βάση, την αφετηρία της μεταφιλοσοφίας και της μετα-αισθητικής, σήμερα, στη μετά την  παγκοσμιοποίηση εποχή, δηλαδή στη μεταπαγκοσμιοποίηση.

Η αποδόμηση, η έκρηξη του συστήματος, όπως έχουμε ήδη αναλύσει και προβλέψει² μετά την  νομισματική κρίση του 2007-08 είναι γενικευμένη, καθολική, ολική. Η έκρηξη των βαθειών αντινομιών του συστήματος δεν ελέγχεται και αποκτά και μια στρατιωτικο-μιλιταριστική διάσταση. Εξού και η τάση προς  την ολική μιλιταρικοποίηση της πολιτικής ζωής. Η διεθνής κοινωνία παρακολουθεί τις εξελίξεις φοβισμένη, με κομμένη την ανάσα, και δυστυχώς απαθής. Η κοινωνία διαλυμένη από τη μακρόχρονη νεοφιλελεύθερη θεραπεία του σοκ, έχει χάσει τους εσωτερικούς συνδέσμους της, και μόνο σε εξωτερικούς δημόσιους χώρους μπορεί να επανεύρει, να επανασυστήσει μια νέα κοινωνικότητα, όπως έγινε στα Ront Points, της Γαλλίας με τα «Κίτρινα Γιλέκα».

Όμως και αυτή η τάση κάπου σταμάτησε.

Και μέσα σε αυτό το αποκρουστικό τοπίο η Νοηματική Τέχνη προσπαθεί εναγώνια, στη συνέχεια των ιστορικών και νεώτερων πρωτοποριών, να αρθρώσει έναν κριτικό λόγο, να ανεύρει νέες αναφορές, ν’αναδείξει το κριτικό – πάντοτε – πνεύμα. Το γενικότερο πνεύμα αμφισβήτησης να κρατηθεί όρθιο. Έτσι δημιουργεί νέες έννοιες, νέα περιεχόμενα, δίνει έμφαση στην έννοια, στη σημασία των εννοιών περισσότερο παρά των μορφών. Και έτσι προσπαθεί ν’ανασυγκροτήσει μια νέα κριτική αφήγηση, να δομήσει μια νέα – πάντοτε αποσπασματική – Dissertation³, με έντονο πάντοτε το στοιχείο της ιδεολογικής κριτικής,  αν και κατά κανόνα όχι πάντα σε πρώτο πλάνο.

Η ιδεολογική κριτική και η καθορισμένη άρνηση του συστήματος σε όλες του τις εκφράσεις και εκφάνσεις,  στην ολότητά του είναι πάντοτε βασική συνιστώσα της Νοηματικής τέχνης. Η  συγκροτησιακή της υπόσταση αναπτύσσεται εν μέσω μιας ατέρμονης χρήσης ή επεξεργασίας υλικών με κάθε τρόπο, με ποικίλες μορφοποιήσεις, πάντοτε σε διάλογο και στη συνέχεια  των μορφών της μοντέρνας τέχνης, και βασιζόμενη στη λιγότερο ή περισσότερο ελεύθερη χρήση των υλικών,  και βέβαια λιγότερο ή περισσότερο επεξεργασμένων, πάντοτε αυτόνομα, καινοτόμα, δημιουργικά. Έτσι προσπαθεί, δρώντας πρωτοπόρα και μοντέρνα, να  συλλάβει και να συγκροτήσει στο μέτρο του δυνατού  έναν νέο κόσμο, πάντοτε σε αταξία (désodre), αλλά εν σπέρματι απελευθερωμένο, και σε κάθε περίπτωση απελευθερωτικό έστω και στοιχειωδώς, χωρίς μάλιστα να δημιουργεί καμία αυταπάτη.

Ο κόσμος της Νοηματικής τέχνης είναι cru, ωμός, ψυχρός, ίσως και σοκαριστικός. Η γλώσσα της το ίδιο  ψυχρή, αποσπασματική, αποκαλυπτική. Η επανένωση με οργανικό τρόπο (όπως ήθελε ο Γκράμσι), της κοινωνίας δεν θα έλθει μάλλον ποτέ. Ζούμε μία συνεχή, παρατεταμένη και αυτοανανεούμενη διαδικασία πλήρους αποσύνθεσης της κοινωνίας και του ανθρώπινου είναι.

Η νοηματική τέχνη προσπαθεί να δημιουργήσει – μέσα σε αυτήν την καταστροφική και απάνθρωπη κατάσταση – μια νέα γλώσσα, και κυρίως προσπαθεί να κάνει συνείδηση ότι μόνο με μεταγλώσσα – μεταγλώσσες θα είναι εφεξής δυνατή μια νέα μη γραμμική, απλοϊκή, και κατά κανόνα σύνθετη και αντινομική επικοινωνία.

Έτσι η νοηματική τέχνη ανοίγει το δρόμο και προς τη  μετατέχνη, αν δεν ζούμε ήδη τον θάνατο της τέχνης γενικά, στις μορφές, ακόμη και στις μοντέρνες, που γνωρίσαμε μέχρι τώρα.

Η Νοηματική τέχνη, με άλλα λόγια,  έτσι ανοίγει και το δρόμο προς σύλληψη και δημιουργία μόνιμα της αντιτέχνης, ως ριζική και καθορισμένη άρνηση του συστήματος, αλλά πάντοτε ως προϊόν σκέψης, στοχασμού και αναστοχασμού, λιγότερο ή περισσότερο συνειδητού, αυθόρμητου, και σε κάθε περίπτωση ολικά κριτικού και ριζοσπαστικού-αρνητικού. Έτσι η μεταγλώσσα της σύγχρονης Νοηματικής τέχνης, συνδέεται στενά με την Μετα-αισθητική, τη Μετακριτική και τη Μεταφιλοσοφία της σύγχρονης απελευθέρωσης.

Την απελευθέρωση με σύγχρονους όρους, με νέα πνευματικά έργα, και αυτά με τάση προς την απελευθέρωση… Ένας εν δυνάμει απελευθερωμένος - αντεστραμένος κόσμος. Σε αναζήτηση ενός νέου κοινωνισμού και του αντίστοιχου απελευθερωτικού πνευματισμού, με σαφή μάλιστα την τάση επαναπροσδιορισμoύ του υλικού⁴ (matériau), απαραίτητη προϋπόθεση για την ύπαρξη και δημιουργία της όποιας μοντέρνας, κατά τον Αντόρνο, τέχνης με σύγχρονους πάντοτε όρους.

 

* Κείμενο στη συνέχεια της Έκθεσης «Ειδύλλια οδό» στην Τεχνόπολη, 18.01 - 6.03.2022, Οργανωτική  Επιμέλεια:  Μ. Μαραγκού.

 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Βλ. ακόμη Β. Φιοραβάντες, Προς τη Μεταπαγκοσμιοποίηση Ζήτη και Η εποχή της καθορισμένης άρνησης, Αρμός (τα αντίστοιχα κεφ.).

2.  Βλ. Β. Φιοραβάντες, Προς τη μεταπαγκοσμιοποίηση, Ζήτη, Η εποχή της καθορισμένης άρνησης, Αρμός.

3. Βλ. Ib. 2.

4. Βλ. Th. Adorno, Théorie esthétique, Klincksieck και Β. Φιοραβάντες «Η διαλεκτική του υλικού» στο Κοινωνική θεωρία και αισθητική, Αρμός, μέρος ΙΙ. 

Epsilon Art Gallery

 

Η Epsilon Art Gallery συνεργάζεται με τον Καθηγητή Φιλοσοφίας της Τέχνης και του Πολιτισμού Β. Φιοραβάντε. Όποιος ενδιαφέρεται για το βιογραφικό του Β. Φιοραβαντε  μπορεί να το βρει στη σχετική ανάρτηση που υπάρχει στο blog μας.

Ψηφιακό μουσείο με έργα του σπουδαίου καλλιτέχνη Γεράσιμου Σκλάβου

 

Ο ΑΠΟΛΥΤΟΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΟΣ ΓΕΩΜΕΤΡΗΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΥΟΡΚΗΣ : ΝΑΣΟΣ ΔΑΦΝΗΣ

                       

Γράφει ο ΚΩΣΤΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ

 

    Ο Ελληνοαμερικανός εικαστικός Nassos Daphnis γεννήθηκε στις Κροκεές Λακωνίας το 1914. Μετανάστευσε σε νεαρή ηλικία, το 1930, στις ΗΠΑ, όπου πήρε σύντομα την αμερικανική υπηκοότητα. Κατά την στρατιωτική θητεία του στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, του ζητήθηκε να χρησιμοποιήσει τις ζωγραφικές ικανότητες του και δημιούργησε καμουφλάζ για χρήση σε τεράστιους ανάγλυφους στρατιωτικούς χάρτες. Σύμφωνα με ορισμένους κριτικούς της τέχνης, ζωγραφίζοντας καμουφλάζ, ο Δάφνης ανέπτυξε τη χαρακτηριστική «επιπεδότητα» που αργότερα εφάρμοσε στους αφηρημένους γεωμετρικούς του πίνακες. Αν και ο Δάφνης θεωρείται αυτοδίδακτος καλλιτέχνης, παρακολούθησε μαθήματα τέχνης στη σχολή «Art Students League of New York». Από το 1949 μέχρι το 1951 συνέχισε σπουδές στο Παρίσι. Το 1951 και 1952 μαθήτευσε στο Κρατικό Ίδρυμα Τέχνης στη Φλωρεντία της Ιταλίας και επέστρεψε ξανά για λίγο στο Παρίσι για πρόσθετες μελέτες. Το καλλιτεχνικό στιλ του Δάφνη εξελισσόταν σε όλη την πολύχρονη σταδιοδρομία του. Ξεκίνησε ως ρεαλιστής, αλλά μετά τον πόλεμο, προχώρησε σε βιομορφικές μορφές με σουρεαλιστικές επιρροές (1945-1949).

       Το 1947 πραγματοποίησε  ατομική έκθεση στην Γκαλερί Σύγχρονων Τεχνών, Νέας Υόρκης, στην οποία εξέθεσε τους βιομορφικούς του πίνακες, με ελαιογραφίες και υδατογραφίες. Στο δοκίμιο που έγραψε ο ιστορικός τέχνης Gordon B. Washburn αναφέρει: «...Ένας νέος ορισμός του καλού και του κακού έχει πλέον βρεθεί, και επιστρέφοντας σε έναν κόσμο μεγαλύτερης ελπίδας και πίστης, καταλαμβάνει την ομορφιά του φυσικού κόσμου - ειδικά τη φυτική του ζωή, της οποίας τις μορφές πάντοτε αγαπούσε πολύ - με ένα παχύτερο σύμπλεγμα από συναισθήματα. Η αυτοδίδακτη τέχνη του, οι μελωδίες της δεν είναι πολυφωνικές. Ο προσχεδιασμός, η στενή οργάνωση και ο καθορισμός υπεισέρχονται στις εικόνες, και μαζί με αυτά τα στοιχεία ελέγχου έρχεται μια αυξανόμενη αφαίρεση.»

     Το 1969 η City Walls, Inc. ανέθεσε στον Δάφνη μια τοιχογραφία στη γωνία της 26ης Οδού με την Λεωφόρο Μάντισον στη Νέα Υόρκη. Το ίδιο έγινε το 1971 στο δυτικό τέρμα της 47ης Οδού. Οι μεγάλες τοιχογραφίες ήταν από τις πρώτες εγκαταστάσεις δημόσιων τοιχογραφιών στην πόλη, καθώς το σχετικό πρόγραμμά διήρκεσε από το 1971 έως το 1980. Καμιά από  αυτές τοιχογραφίες δεν σώζεται σήμερα. Το 1985, η συντάκτρια των New York Times, Grace Glueck ανέφερε: «Προτού αναπτύξει την αναγωγική του προσέγγιση γραμμής-χρώματος-επιπέδου ο Δάφνης ασχολήθηκε με βιομορφικές εικόνες. Μέρος της έμπνευσής του προήλθε από ένα βοτανικό του χόμπι: να υβριδίζει παιώνιες επί καμβάδων και υδατογραφιών από το 1947-1948, ασχολείται με οργανικές, λουλουδένιες και υποθαλάσσιες μορφές, σε ποιητικές συνθέσεις φωτεινών χρωμάτων. Παρά την άμορφη εμφάνισή τους, έχουν μια καλά οργανωμένη δομή. Σε ένα από τα δυνατότερα έργα - που έχει τον τίτλο «Hybridization» - τα φύλλα και τα στελέχη των φυτών, λουσμένα σε ένα λαμπερό φως, είναι όμορφα κλειδωμένα σε μια αρμονική ισορροπία σχημάτων και αποχρώσεων.»

   Κατά τη δεκαετία του 1990-2010  ο Δάφνης αποκρυστάλλωσε άρτια τον αισθητικό του προσανατολισμό. Ταξίδεψε μετά πολλά χρόνια πίσω στην Ελλάδα. Εκεί το σκληρό, καθαρό φως άρχισε να αλλάζει την αντίληψή του για τα κτίρια και τις μορφές γύρω του. Οι δομές απλοποιήθηκαν και έγιναν γεωμετρικά επίπεδα καθαρού χρώματος. Ακολουθώντας αυτή την προτροπή από τη φύση, ο Δάφνης ανέπτυξε τη θεωρία των επιπέδων χρώματος και επικεντρώθηκε στη γεωμετρική αφαίρεση με μια περιορισμένη παλέτα χρωμάτων με μόνο μαύρο, λευκό και τα βασικά χρώματα. Αυτό έγινε το χαρακτηριστικό του ύφος και τα έργα αυτά συχνά είναι ζωγραφισμένα στο στιλ απότομων ορίων (Hard-edge painting) της γεωμετρικής αφαιρέσεως. Το στιλ του συγκρίνεται συχνά με αυτό της ύστερης φάσης του πρωτοπόρου Πιέτ Μοντριάν. Ωστόσο, ο Δάφνης είδε την προσέγγιση του Μοντριάν ως ένα προσωπικό σημείο εκκίνησης.  Χαρακτηρίστηκε επίσης ως «abstract imagist», από έκθεση που συμμετείχε στο Μουσείο Γκούγκενχαϊμ, που είχε τίτλο «American Abstract Expressionists and Imagists».      Από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 το στιλ του Δάφνη εξελίχθηκε και πάλι, καθώς άρχισε να ενσωματώνει νέες μορφές της τεχνολογίας των υπολογιστών στο έργο του. Επεκτείνοντας την παλέτα χρωμάτων του, ενσωμάτωσε επίσης μερικά επιπλέον χρώματα. Η εφαρμογή γραφικών που δημιουργούνται από υπολογιστή και η χρήση του Atari ST από τον Δάφνη για την ανάπτυξη των ριζοσπαστικών ψηφιακών τοπίων του μπορεί να γίνει καλύτερα κατανοητή ως πρόδρομη τάση προς τα νέα τεχνολογικά μέσα.

Επί σαράντα χρόνια ο Νάσος Δάφνης αντιπροσωπευόταν από την διάσημη Γκαλερί του Leo Castelli. Ο ισχυρός Καστέλλι τού διοργάνωσε 17 ατομικές εκθέσεις και πολλές ομαδικές εκθέσεις, που συμμετείχε με κορυφαίους καλλιτέχνες, όπως οι Τζάσπερ Τζονς, Φρανκ Στέλα και Ρόμπερτ Ράουσενμπεργκ. Μετά τον θάνατο του το 2010 σε ηλικία 96 ετών στο Πρόβινσταουν της Μασαχουσέτης, η Γκαλερί Richard Taittinger ανάλαβε την αντιπροσώπευση του έργου του. Η πρώτη μεταθανάτια έκθεση έγινε στην γκαλερί «Pixel Fields» το 2015. ‘Εργα του Νάσου Δάφνη ανήκουν σε μόνιμες συλλογές σημαντικών  ιδρυμάτων τέχνης, όπως  : Πινακοθήκη  Albright-Knox, Μπάφαλο, Μουσείο Τέχνης Κάρνεγκι, Πίτσμπεργκ, Μουσείο Γκούγκενχαϊμ, Νέα Υόρκη, Μουσείο Χίρσχορν, Ουάσινγκτον, Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, Μουσείο Μοντέρνας (MET), Τέχνης ( MoMA), Μουσείο Αμερικανικής Τέχνης Whitney, Νέα Υόρκη κ.α. Έλαβε επίσης πολλές διακρίσεις και υποτροφίες όπως: Βραβείο Ιδρύματος Φορντ (1962), Υποτροφία Γκούγκενχαϊμ (1977).

Με τον Daphnis γνωριστήκαμε στο Rochester, upstate N.Y. το 1984, στο Μουσείο φωτογραφίας Eastman House. Ο κύκλος των εκεί διανοουμένων και καλλιτεχνών τον θαύμαζε πολύ για την εικαστική φήμη του, αλλά ιδιαίτερα για τις πρότυπες ανθοκαλλιέργειες παιωνιών, που είχε τα φυτώρια του στην περιοχή τους. Ήταν πολύ απλός και διακριτικός στη συνομιλία μας και πρόθυμα με προσκάλεσε να δω έργα στο ατελιέ του στο Village του Μανχάταν. Σημειωτέον ότι εκείνο το διάστημα είχε συνεχόμενη διεθνή εκθεσιακή δραστηριότητα. Λίγο πριν το καθορισμένο ραντεβού μας με ενημέρωσε ότι απρόοπτα θα ήταν εκτός Νέας Υόρκης και ότι θα με ξεναγούσε στο ατελιέ ο γιός του. Όταν άνοιξε η μεταλλική πόρτα του τεράστιου στούντιο εντυπωσιάστηκα από την οργάνωση του χώρου και τους μεγάλους καμβάδες με τις γεωμετρικές και αφαιρετικές στο έπακρον συνθέσεις του. Μετά την λίαν διαφωτιστική ξενάγηση στα υποβλητικά γεωμετρικά πεδία του Daphnis, μου έδωσε ο γιός του μια λιθογραφία εκ μέρους του με ενυπόγραφη αφιέρωση που σήμερα κοσμεί την συλλογή της Σύγχρονης Πινακοθήκης Villa Ροδόπη. Το 1990 είχε έρθει στην Αθήνα με αφορμή σημαντικές διοργανώσεις σε γκαλερί και μουσεία για την δουλειά του. Τότε με τίμησε με την παρουσία και την φιλική του διάθεση στην έκθεση με «Σωματογραφίες». Επισκέφθηκε επίσης στην Gallery DADA την έκθεση ζωγραφικής της φίλης του Τανάγρας Σαντόρ, κόρης του Ακαδημαικού της Ρώμης Βάσου Κανέλλου, χορεύτριας και χορογράφου, η οποία είχε έφηβη συνεργαστεί με την Εύα Σικελιανού στις πρώτες «Δελφικές Γιορτές» και αργότερα έζησε στη Νέα Υόρκη.

Εμφανέστατα οι απόλυτα γεωμετρικές συλλήψεις και οι συμμετρικές δικτυώσεις του Νάσου Δάφνη παραμένουν υποδείγματα δομικής αρμονίας ανάλογων προσεγγίσεων που διατυπώνονται από πολλούς νέους εικαστικούς διεθνώς.

                                                                                         Κώστας Ευαγγελάτος,

Ζωγράφος, Λογοτέχνης, Θεωρητικός της τέχνης.

 

Ψηφιακό Μουσείο με έργα του σπουδαίου καλλιτέχνη Τζάκσον Πόλοκ (Jackson Pollock)

 https://drive.google.com/file/d/0B4bz6eiJCo15ZU1veXBidjZoWlU/view?resourcekey=0-y6_YSC-VqZ5pfPVYCCVkOA

ΟΙ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΓΛΥΠΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΗ ΓΕΡΟΛΥΜΑΤΟΥ

ΟΙ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΓΛΥΠΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΗ ΓΕΡΟΛΥΜΑΤΟΥ

Ο Διονύσης Γερολυμάτος, με καταγωγή από το Πυργί της Κεφαλονιάς, γεννήθηκε το 1938 στην Πάτρα, όπου και μεγάλωσε και πέρασε το μεγάλο μέρος της ζωής του παράλληλα με την παραγωγική διαμονή του στο Χαλάνδρι της Αττικής. Ήδη από την ηλικία των 15 ετών έλαβε τα πρώτα μαθήματα σχεδίου και εισαγωγής στην ιστορία της Τέχνης και της φιλοσοφίας από τον ζωγράφο Γεώργιο Παπαδημητρίου- Φάωνα. Το 1959 εισήχθη πρώτος στην ΑΣΚΤ, λαμβάνοντας σε όλα τα έτη σπουδών υποτροφίες από το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ). Παρακολούθησε τα εργαστήρια γλυπτικής με καθηγητές τους κορυφαίους γλύπτες Γιάννη Παππά και Θανάση Απάρτη. Το 1962 έλαβε μέρος στην Πανελλαδική Έκθεση Νέων, όπου απέσπασε το Β’ Βραβείο Γλυπτικής (Βραβείο Bourdelle). Στο διάστημα 1966-1968 εργάστηκε ως συντηρητής στην Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, τμήμα Παλαιοχριστιανικά. Στη διάρκεια της διετίας αυτής έλαβε μέρος σε πολλούς διαγωνισμούς για μνημεία αποσπώντας Βραβεία.

Το 1968, παρότι κλήθηκε από το Δικτατορικό καθεστώς να αναλάβει τη θέση του υπευθύνου Γλύπτη στο Εθνικό Νομισματοκοπείο, σε ένδειξη διαμαρτυρίας δεν την αποδέχθηκε. Στα επόμενα χρόνια συμμετείχε στις Πανελλήνιες εκθέσεις του Ζαππείου, σε Biennale και σε Συμπόσια Τέχνης, σε εκθέσεις στην Ελλάδα και σε αρκετές χώρες του κόσμου (Ιταλία, Γιουγκοσλαβία, Ουκρανία, Αίγυπτο, Γαλλία, κ.α.). Παράλληλα με την εικαστική του παραγωγή, είχε ενεργό εμπλοκή στους αγώνες για τα δικαιώματα των εικαστικών καλλιτεχνών. Το 1978 ιδρύει μαζί με άλλους γλύπτες τον Σύλλογο Ελλήνων Γλυπτών, όπου για μια διετία ήταν Πρόεδρος, ενώ στο διάστημα 1982-1985 εκλέγεται Πρόεδρος του Συλλόγου Γλυπτών, μέλος του Δ.Σ. και αντιπρόεδρος του ΕΕΤΕ, το οποίο εκπροσωπεί στη Στέγη Καλών Τεχνών και Γραμμάτων και παράλληλα μέλος του Γενικού Συμβουλίου Νεότερων Μνημείων. 

Γλυπτικές του συνθέσεις κοσμούν διάφορα μέρη της Ελλάδας (Καρδίτσα, Καλαμάτα, Κεφαλονιά, Αγία Παρασκευή, Κιάτο, Καβάλα, Θεσσαλονίκη, Κηφισιά, κ.α.) και του κόσμου, με πιο χαρακτηριστική τη μνημειακή σύνθεσή του σε ηφαιστειακή πέτρα, με τίτλο «Η Πέτρα της Γνώσης» στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Tula – Tepeji στο Μεξικό.

Έχει φιλοτεχνήσει πολλά μετάλλια, χρυσά, αργυρά και χάλκινα, πλακέτες αναθηματικές κι ακόμα ταφικά μνημεία και προτομές σε κοιμητήρια όπως στον Πόρο Κεφαλονιάς, στο Δράπανο Αργοστολίου, στην Αγιά Λάρισας, στο Β’ κοιμητήριο Πατρών κ.α. Επίσης φιλοτέχνησε προτομές και ανδριάντες σε διάφορα μέρη της Ελλάδας ρεαλιστικού συνθετικού ύφους. Παράλληλα μαζί με τα παραπάνω, καταγράφονται παρεμβάσεις του με ανάγλυφα στοιχεία και διακοσμητικά μοτίβα σε πολυκατοικίες του οικοδομικού ιστού στην Αθήνα, την Πάτρα, την Νεάπολη Λακωνίας και αλλού.

Ασχολήθηκε όχι μόνο με τη γλυπτική και την μεταλλιογραφία, αλλά και με άλλα είδη των εικαστικών τεχνών, από τα οποία ξεχωρίζουν οι σκηνογραφικές δουλειές του για το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος (Tosca, 1983), οι εικονογραφήσεις βιβλίων, με χαρακτηριστική την εικονογράφηση βιβλίου για τον Μπετόβεν. Δημιούργησε επίσης παραστατικές ζωγραφικές συνθέσεις με την τεχνική της νωπογραφίας (fresco). Ενδιαφέρον είναι το συγγραφικό του έργο με απόψεις του για την τέχνη, τη σχέση της με την εποχή μας και τα κοινωνικά φαινόμενα που την χαρακτηρίζουν.

Ο Πολιτιστικός Οργανισμός του Δήμου Πατρέων, διοργάνωσε προς τιμήν του το 2019 αναδρομική έκθεση στο χώρο της Δημοτικής Πινακοθήκης, με τη συμμετοχή του ίδιου στις ξεναγήσεις και στις παράλληλες εκδηλώσεις που έγιναν στα πλαίσια της έκθεσης, δίνοντας την ευκαιρία στους φιλότεχνους να έρθουν σε επαφή με το πολυδιάστατο έργο του. Απεβίωσε στις 9 Ιανουαρίου 2021.

Γνώρισα τον Διονύση Γερολυμάτο στα εφηβικά μου χρόνια, όταν ήρθε το 1974 στο Αργοστόλι για να επεξεργαστεί επιτύμβιες προτομές που του είχαν παραγγείλει και είχαν στηθεί στο κοιμητήριο-μουσείο του Δραπάνου. Με είχε εντυπωσιάσει το ενδιαφέρον που έδειξε για τα πρώιμα ζωγραφικά έργα μου, η ελεύθερη καλλιτεχνική του υπόσταση και η ανθρωπιστική ιδεολογία του με την ευρύτερη έννοια του όρου. Έκτοτε συνδεθήκαμε φιλικά. Οι συναντήσεις μας σε ομαδικές εκθέσεις στην Αθήνα αλλά και στις ομαδικές των Επτανησίων καλλιτεχνών που συμμετείχαμε, είχαν πάντα κριτικές διαλεκτικές προσεγγίσεις. Άκουσα και έμαθα από αυτόν πολλά και σημαντικά για την τέχνη και ειδικότερα την γλυπτική και τις τεχνικές της, αλλά και κριτικές για αισθητικά θέματα και τις κοινωνικές καταστάσεις που τον απασχολούσαν έντονα.

Παρατηρώντας και μελετώντας τις ευφάνταστες, αισιόδοξες και δυναμικές συνθέσεις του αναφαίνεται η εντρύφηση του στην αφαιρετική γλυπτική σκέψη, στην εκλεπτυσμένη ανάπλαση ενός ιδιότυπου συμβολιστικού μοντερνισμού «σοσιαλιστικής» αφετηρίας και στην ευρηματική χρήση ποικίλων υλικών (από μάρμαρο, μέχρι ξύλο και τσιμέντο). Σε πολλά έργα του διατυπώνει με εύστοχες θεωρητικές αναγωγές την έντονη κριτική του για την υποταγμένη στο σύστημα και την αισθητική της αντιπαροχής καθημερινότητα και την προσανατολισμένη στον καταναλωτισμό ζωή των πολιτών. Σε κείμενο του με τίτλο «Παρακμιακά φαινόμενα-το δέον γενέσθαι», με το οποίο συμμετείχε στην Ημερίδα Τέχνης που συντόνισα στο Δήμο Αργοστολίου το 2008, με γενικό θέμα «Οι Εικαστικές Τέχνες στο Ιόνιο» μας λέει: Είμαι κυρίως ένας εργάτης, λιθοξόος, κατά προτίμηση, και λίγο σκεπτόμενος που υποφέρει για όσα δεν οδηγούν πουθενά. Σπουδαία ταλέντα εγκλωβίστηκαν στους –ισμούς, ενώ άλλοι περιπλανώμενο σε θεωρητικούς λαβυρίνθους και σε λογικές, που δεν είχαν, κατέληξαν είτε σε φρενοκομεία είτε σε αφανισμό. Γεμάτος αγκάθια είναι στρωμένος ο δρόμος προς την ομορφιά. Μια ομορφιά που ξεπηδάει μέσα από όλες τις βαθμίδες συνείδησης. Μια ομορφιά που «θα σώσει τον κόσμο» κατά τον Ντοστογιέφσκι φυσικά. Όλη η δημιουργική του πορεία μέχρι την πρόσφατη αποβίωση του είναι διαποτισμένη από το όραμα για έναν κόσμο που η τέχνη πρωταγωνιστεί. 

Ειδικά οι γλυπτικές συνθέσεις του στο χώρο με τις παλάμες των χεριών που ανοίγουν εξπρεσιονιστικά και ορθώνονται μνημειακά προς τον ουρανό, όπως και οι τσιμεντένιες στήλες της αντιπαροχής που αγκαλιάζονται από ανθρώπινα μέλη, συνοψίζουν το απόσταγμα των αισθητικών του πεποιθήσεων και του βιωμένου καλλιτεχνικού του είναι.

Κώστας Ευαγγελάτος

Ζωγράφος, Λογοτέχνης, Θεωρητικός της Τέχνης

(Το κείμενο δημοσιεύτηκε αρχικά στην εικαστική στήλη της οικονομικής εφημ. ΑΞΙΑ / AXIA NEWS

καθώς και σε περιοδικά τέχνης)

Β. Φιοραβάντες "Μελέτη για τον Γεράσιμο Σκλάβο και το έργο του: Αφαίρεση, Τραγικότητα, Μοντερνισμός ", εκδόσεις Δίσιγμα

 

Στον παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε να βρείτε σε ηλεκτρονική μορφή το βιβλίο του Β. Φιοραβάντε "Μελέτη για τον Γεράσιμο Σκλάβο και το έργο του: Αφαίρεση, Τραγικότητα, Μοντερνισμός " : 

https://drive.google.com/file/d/1CgnK7fG8Cr8_YdYaZxnsGHWq_AByzcAa/view?usp=sharing